تیرآهن

تیرآهن و انواع آن

تیرآهن از مهمترین نوع پروفیل های ساختمان به شمار می رود به همین خاطر است که خرید تیر آهن نیز مهم تلقی می شود. تیر آهن به دو صورت معمولی است که با علامت اختصاری I ویا NP  نوشته شده و تیر آهن بال پهن نیز با علامت H و یا IPB نوشته می شود که ارتفاع و بال آن مساوی می باشد. تیر آهن نوع اول معمولی بوده ارتفاعی معادل ۸۰ تا ۶۰۰ میلی متر دارد که البته این نوع تیر آهن بیشتر عرضه می شود ومورد استفاده ی عموم قرار می گیرد.  موارد استفاده ی این نوع تیر آهن در ستون ها، خرپا ها، نعل درگاه ها، بیم ها، پوشش سقف ها و پل های لانه زنبوری است. خرید تیر آهن مهم است چرا که تیرآهن از مهم ‌ترین پروفیل های ساختمانی است که اغلب در پروژه‌های صنعتی هم کاربرد دارد. در هنگام خرید تیر آهن دقت کنید که تیر آهن به سه صورت تیر آهن IPE (استاندارد اروپا و ایران)، تیر آهن INP (استاندارد چین و روسیه) و همچنین تیرآهن IPB (بال پهن) یافت می‌شود. تیر آهن IPE و INP ارتفاعی معادل ۸۰–۶۰۰ میلی متر و تیرآهن IPB ارتفاعی برابر با ۱۰۰–۱۰۰۰ میلی متر دارد. تیر آهن معمولی و البته استاندارد I شکل در ایران موجود می باشد. این تیر آهن بر طبق استانداردهای اروپا تولید شده و ضخامت بال آن ثابت می باشد.

تیرآهن

تیرآهن INP

تیرآهن I شکل طبق استاندارهای روسیه و چین ساخته می شود و ضخامت بال این تیر آهن با فاصله گرفتن از جان تیرآهن کمتر می شود.

تیرآهن IPB

تیرآهن H شکل یا تیر آهن‌های عریض تر به گونه ای هستند که در آنها طول بال‌ها نسبت به تیر آهن‌های IPE بیشتر شده است.
نکته: علامت L نشان دهنده سبک بودن تیر آهن و علامت V نشان دهنده سنگین بودن تیرآهن می‌باشد. به عنوان مثال IPBV نشان دهنده ی تیرآهن های عریض وتیر آهن سنگین و IPBL نشان دهنده ی تیر آهن های عریض سبک می‌باشد.

تیرآهن یکی از مهمترین ویژگی ها و اجزای یک ساختمان است و همانطور که قبلا هم گفته شد، تیر آهن ها داری سه نوع استاندارد جهانی می باشند. این استاندارد ها در هنگام خرید تیرآهن باید به سمع خریدار برسد.

تیر آهن  IPE : این تیر آهن ها در ایران و کشور های اروپایی تولید می شود و شکل تیر آهن I مانند است همچنین ضخامت بال های تیر آهن هم تغییر پذیر نمی باشد.
تیر آهن INP: اغلب این تیر آهن ها در بازار های چین و روسیه تهیه و عرضه می شود. این تیر آهن ها I  مانند هستند و هرچه ضخامت بال های این تیرآهن ها نسبت به جان تیر آهن کمتر باشد، ضخامت بال های تیر آهن نیز کمتر میشود.
تیر آهن IPB: تیر آهن عریض یا بال پهن H شکل است که طول بال ها نسبت به تیر آهن  IPE بزرگ تر می باشد.
هنگامی که کلمه ی لاتین V در کنار نام تیر آهن قرارمی گیرد به معنای آن است که تیر آهن سنگین وزن می باشد IPBv  و هرگاه که حرف L در کنار نام تیر آهن قرار گرفته باشد بدان معناست که تیر آهن سبک وزن می باشد.

معمولا در کارخانه های ساخت تیرآهن از دو نوع استاندارد پیروی می‌ شود:

۱ – استاندارد IPE

در خرید تیرآهن، محصولات کشورهای اروپایی و ایران بیشتر از این مدل تیر آهن می‌باشند. بارزترین ویژگی این نوع تیر آهن این است که اگر از هر دو سر تیرآهن به تیر آهن نگاه کنید، ضخامت بال‌های ابتدا و انتهای تیر آهن کاملاً یکنواخت و یکسان می‌باشد. معمولا نقشه ی ساختمان هایی که به وسیله ی مهندسان کشورمان تهیه می‌ شود بر اساس این نوع استاندارد تیرآهن بوده و این نوع تیرآهن در میان مشتریان از محبوبیت بیشتری برخوردار است.

۲ – استاندارد INP

تیرآهن هایی که طبق این استاندارد تهیه و تولید می‌شوند بیشتر در کشور چین و روسیه می‌باشند. از ویژگی های بارز این تیر آهن ؛ نازکی بال‌ها در ابتدای تیر آهن و ضخیم شدن به مرور تیر آهن  در انتها می‌باشد، به طوری که اگر از سر تیر آهن با دقت به آن نگاه کنید، شیب ملایمی را در ضخامت بال‌ها مشاهده خواهید کرد.

تیرآهن‌ های وارداتی موجود در بازار ایران در شرایط کنونی از هر دو نوع استاندارد در بازار ایران برخوردار می‌باشد. تیر آهن‌های IPE وارداتی اکثرا مربوط به کشورهای لهستان، اسپانیا، آلمان و نیز کشور کره می‌باشند . البته تیر آهن IPE کشور چین و روسیه هم در بازار ایران موجود است، ولی چون که این دو کشور با استفاده از هر دو نوع استاندارد تیر آهن تولید نموده‌اند، بنابراین مصرف کنندگان بعضی اوقات در تشخیص IPE یا INP بودن محصول تیرآهن این دو کشور دچار مشکل می شوند و بسیار پیش آمده است که پس از خرید و تخلیه ی تیر آهن ها در محل ساخت و ساز و یا بدتر از آن، پس از این که ساختمان نیمه ساخته شد، متوجه شده‌اند که تیر آهن‌ های مصرفی آن‌ها از نوع INP بوده است ، حال آنکه نقشه ی ساختمانی آن‌ها بر اساس IPE بوده و دچار ضرر و زیان بسیاری می‌ شوند. البته اگر نقشه ی ساختمان در ابتدا بر اساس INP باشد عکس این قضیه نیز صادق است.

مشخصه ی بارز تیر آهن‌های تولید شده در ذوب آهن اصفهان این است که آرم ESCO در یک طرف (بال) تیر آهن است و به فاصله ی هر ۲ متر این آرم به شکل برجستگی و حک شده بر روی تیر آهن قابل رویت است.

تعریف تیر آهن‌های لانه زنبوری

تیرآهن

دلیل نام‌گذاری تیرآهن های لانه زنبوری این است که شکل گیری این تیرآهن ها پس از عملیات (بریدن و دوباره جوش دادن ) و تکمیل پروفیل به شکل لانه ی زنبور و شش ضلعی است . این‌گونه تیرآهن ها در طول خود، حفره های توخالی (در جان ) دارند که به لانه ی زنبور شبیه می باشد. به همین دلیل به این گونه تیرآهن ها لانه زنبوری می گویند .

هدف از ساخت و خرید تیرآهن های لانه زنبوری این است که تیر آهن توان خمشی بیشتری را با یک خیز (تغییر شکل ) نسبتاً کم و وزن کمتر در مقایسه با تیر آهن نورد شده ی شبیه به آن تیرآهن تحمل کند . ارتفاع پروفیل ۱۸ را که دارای ۱۸ سانتی متر ارتفاع می باشد را می‌توان تا ۲۷ سانتی متر بیشتر کرد.

محاسن و معایب تیرآهن لانه زنبوری

با توجه به توضیحات داده شده در بالا با تبدیل تیر آهن معمولی به لانه زنبوری مدول مقطع و ممان اینرسی مقطع تیر آهن بیشتر خواهد شد و نیز در قدم دوم، مقاومت خمشی تیر آهن نیز بیشتر می گردد. در نتیجه یک تیر آهن با ارتفاع بیشتر قوی‌تر و هم‌وزن نسبت به تیر آهن اصلی خواهیم داشت.

در گام سوم هم با سبک بودن تیر آهن و کم شدن وزن تیر آهن از نظر اقتصادی نیز به صرفه تر خواهد بود .  در گام چهارم از فضا ها یا حفره های ایجاد شده در جان تیر آهن می‌توان برای عبوردادن لوله های تاسیساتی و برق استفاده کرد. در ساختن تیر آهن های  لانه زنبوری که باعث افزایش ارتفاع تیر آهن می‌شود، باید به طور کامل استاندارد رعایت گردد زیرا در غیر این صورت خریدار با خطر خراب شدن تیرآهن زیر بار وارد شده مواجه می شود. خرید تیر آهن یک امر ضروری است اما توجه به این نکات نیز حائز اهمیت است.